Hoe vitaminetekorten een gelukkig leven in de weg kunnen staan.

We streven allemaal naar een beter en gelukkiger bestaan, maar soms is het mentaal wat lastiger om dat streven vol te houden. De kans is echter groot dat het niet aan je streven ligt. Wist je bijvoorbeeld dat tekorten aan vitaminen en mineralen je mentale welzijn kunnen verstoren? Een dergelijk tekort staat los van je streven.

In oude medische leerboeken werden mentale symptomen als gevolg van tekorten aan vitaminen en mineralen vaak uitgebreid beschreven. Intussen is deze kennis echter vrijwel volledig uit de medische studie en de medische wereld verdwenen.

Tijdens mijn eigen medische studie kwam de relatie tussen vitaminen, mineralen en mentale gezondheid ook niet aan bod, laat staan dat tekorten als mogelijke oorzaak van mentale problemen werden besproken.

Vooral een tekort aan B-vitaminen, vitamine C en vitamine D, maar ook aan mineralen magnesium, calcium, kalium en natrium, kunnen wel degelijk gepaard gaan met mentale symptomen. Bovengenoemde voedingsstoffen zijn cruciaal voor een goede werking van je zenuwstelsel en de neurotransmitters¹ en energieproductie in je hersenen.

Zelfs een minimaal tekort kan mogelijk al je mentale gezondheid ondermijnen en je welzijn overschaduwen.

In deze blog sta ik daarom stil bij de symptomen die met deze tekorten gepaard kunnen gaan, zodat je beter kunt waken over je mentale welzijn en de valkuil van psychiatrische middelen kunt vermijden.

Verloren kennis

Tegenwoordig worden artsen niet geleerd om bij mentale en neurologische symptomen eerst naar de tekorten van deze essentiële voedingsstoffen te kijken. Nu worden psychologen ingeschakeld of erger nog, ze schrijven zware en verslavende psychotrope middelen⁵ voor, middelen die het mentale welzijn compleet om zeep kunnen helpen.

Hiermee wordt vaak een enorme kans gemist om direct bij de oorzaak van de problemen in te grijpen, want er zijn talloze bekende, soms ernstige symptomen die het gevolg kunnen zijn van tekorten aan met name B-vitaminen, vitamine C, vitamine D, magnesium, calcium, kalium en natrium.

Zonder volledig te zijn geef ik hieronder een overzicht van deze symptomen, maar die selectief vergeten’ zijn door de medische wereld.

Uit de ontelbare symptomen heb ik gekozen voor de tekorten die een directe invloed uitoefenen op de gemoedstoestand, maar ook van het gedrag; allemaal mentale verstoringen die een gelukkig leven in de weg staan.

Mentale symptomen van tekorten

Direct of indirect spelen alle vitaminen en mineralen een rol bij je mentale gezondheid, maar sommige zijn hierbij belangrijker dan andere. Wat betreft de vitaminen hebben tekorten aan B-vitaminen, vitamine C en vitamine D de grootste mentale gevolgen. Bij de mineralen zijn dat vooral magnesium, calcium, kalium en natrium (zout).

Natuurlijk moet je je hierbij realiseren dat combinaties van tekorten deze gevolgen kunnen versterken.

Hieronder som ik per vitamine en mineraal op welke rol ze hebben voor onze mentale functie en welke mentale gevolgen tekorten kunnen veroorzaken⁶.

Tekort aan vitamine B1 (Thiamine)

[Vitamine B1 is belangrijk voor de verbranding van glucose in de hersenen voor de generatie van energie.]

Tekort aan vitamine B2 (Riboflavine)

[Vitamine B2 is betrokken bij de energieproductie in de hersenen en als antioxidant⁷.]

Tekort aan Vitamine B3 (Niacine en niacinamide)

[Vitamine B3 is essentieel voor de energieproductie in de hersencellen als voorloper van moleculen die nodig zijn voor de energieproductie (NAD/ NADH⁸).]

Tekort aan vitamine B5 (Pantotheenzuur)

[Vitamine B5 is betrokken bij de energieproductie, hersenfunctie en stressrespons.]

Tekort aan vitamine B6 (Pyridoxal-5’-fosfaat)

[Vitamine B6 is nodig voor de aanmaak van neurotransmitters die een belangrijke rol spelen bij stemming, gedrag, motivatie en ontspanning.]

Tekort aan vitamine B7 (Biotine)

[Vitamine B7 is belangrijk voor de vet- en energiestofwisseling onder andere in de hersenen.]

Tekort aan vitamine B9 (Foliumzuur)

[Vitamine B9 helpt je lichaam stoffen te maken die nodig zijn voor een goede werking van de hersenen en de communicatie tussen zenuwcellen.]

Tekort aan vitamine B12 (Cobalamine)

[Vitamine B12 is belangrijk voor de bescherming van zenuwen en voor belangrijke processen in het lichaam die helpen bij de aanmaak van hersenstoffen.]

Tekort aan vitamine C (ascorbinezuur)

[Vitamine C speelt een rol bij de aanmaak van neurotransmitters, de energieproductie in de hersencellen en de werking van het stresssysteem.]

Tekort aan vitamine D (cholecalciferol)

[Vitamine D3 werkt in het lichaam bijna als een hormoon en speelt ook een rol bij de mentale gezondheid. Voldoende vitamine D3 wordt in verband gebracht met minder klachten van depressie en angst. Dit komt doordat er in delen van de hersenen die stemming en gedrag regelen speciale receptoren voor vitamine D3 aanwezig zijn. Daarom kan een goede inname van vitamine D3 bijdragen aan een betere mentale gezondheid en algemeen welzijn.]

Tekort aan magnesium

[Magnesium speelt een belangrijke rol bij de zenuwgeleiding, neurotransmitters, stressregulatie en de energieproductie in de hersencellen.]

Tekort aan calcium

[Calcium speelt een belangrijke rol bij zenuwprikkeloverdracht, neurotransmittervrijgave en hersensignalering]

Tekort aan kalium

[Kalium is essentieel voor elektrische signalen in zenuwcellen en de hersenactiviteit.]

Tekort aan natrium (zout)

[Natrium is een van de belangrijkste elektrolyten⁹ voor elektrische signalen in de zenuwcellen, vochtbalans in de hersencellen en voor de hersenfunctie.]

Grote markt psychiatrische middelen

Niet alleen de genoemde vitaminen en mineralen hebben een invloed op onze mentale staat en ons gedrag, de rol die ze vervullen is verreweg het belangrijkst.

Wanneer je naar het lijstje van mentale symptomen kijkt en bedenkt dat veel mensen te weinig vitaminen en mineralen binnenkrijgen, dan wordt het opeens duidelijk waarom de markt in kalmeringsmiddelen, pepmiddelen en andere psychiatrische middelen zo groot en rijk is.

Een groot deel van de artsen negeren een eventueel tekort aan vitaminen en mineralen volledig en schrijven gevaarlijke en vaak verslavende psychiatrische middelen (psychofarmaca) voor die absoluut de oorzaak niet aanpakken en daarom niet effectief kunnen zijn. De bijwerkingen worden voor lief genomen terwijl die ernstiger zijn dan het probleem, vooral bij langdurig gebruik. Daarom is er gelukkig steeds meer discussie over het gebruik van deze middelen.

In Nederland gebruiken inmiddels maar liefst zo’n 2,5 miljoen mensen psychiatrische middelen. Dat is ongeveer 14–15% van de bevolking. We zien dat het gebruik sinds 1990 geëxplodeerd is¹⁰.

Zorg altijd eerst voor voldoende vitaminen en mineralen

Als je zo nu en dan te maken hebt met depressieve gevoelens, ‘brain fog’¹¹ , angst, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, geheugenproblemen of mentale vermoeidheid, laat je dan niet zomaar risicovolle psychiatrische middelen voorschrijven. Je hebt het volste recht, als je daarvoor kiest, om die te weigeren, ongeacht wat er ook beweerd wordt.

Zorg er eerst voor dat je ruim voldoende vitaminen (met name B-vitaminen, vitamine C en D) en mineralen (met name magnesium, calcium, kalium, natrium) binnenkrijgt en ervaar zelf wat dat kan uitmaken.

Als je naar het overzicht hierboven kijkt met alle mentale symptomen ten gevolge van tekorten, dan is het onbegrijpelijk dat de medische wereld deze kennis selectief is vergeten’ en niet gebruikt. De invloed van de vitaminen en mineralen op je mentale gezondheid en gemoedstoestand zou basiskennis moeten zijn van elke arts evenals alle soms levensbedreigende gevaren van psychiatrische middelen.

Ik wil dan ook stellen dat geen enkele arts psychiatrische middelen zou mogen voorschrijven zonder dat er gekeken is naar mogelijke tekorten aan vitaminen, en mineralen!

Het is heel eenvoudig om tekorten op te heffen door voor voldoende van alle eerdergenoemde voedingsstoffen te zorgen. Dit zal je mentale welzijn zodanig ondersteunen dat jj je kan richten op jouw streven, logica en intuitie; de echte superkrachten die voor welzijn en een gelukkig leven zorgen.

Nick

---

1. neurotransmitters: chemische boodschapperstoffen in de hersenen en het zenuwstelsel. Ze zorgen ervoor dat zenuwcellen (neuronen) met elkaar kunnen communiceren.Wanneer een zenuwcel een signaal wil doorgeven, geeft zij een neurotransmitter vrij in de synaps (de kleine ruimte tussen twee zenuwcellen). De neurotransmitter bindt zich vervolgens aan receptoren op de volgende zenuwcel en geeft zo het signaal door. ↩︎
2. epidemieën van pellagra: er zijn in de geschiedenis grote epidemieën van pellagra geweest. Pellagra is een ziekte die wordt veroorzaakt door een tekort aan vitamine B3 (niacine). De ziekte werd vooral wijdverspreid waar mensen eenzijdige voeding hadden, vaak gebaseerd op maïs zonder voldoende eiwitten. Belangrijkste epidemieën van pellagra waren in Europa (18e–19e eeuw) en de Verenigde Staten (begin 20e eeuw) waar naar schatting maar liefst 3 miljoen patiënten en 100.000 sterfgevallen waren. In het begin van de 20e eeuw ontdekten artsen dat veel patiënten in psychiatrische ziekenhuizen pellagra hadden. De Amerikaanse arts Joseph Goldberger toonde rond 1914 aan dat pellagra geen infectieziekte was maar een voedingstekort. Later werd vastgesteld dat de oorzaak niacinetekort was. ↩︎
3. epidemieën van beriberi: er zijn in de geschiedenis ook grote epidemieën van beriberi geweest. Beriberi wordt veroorzaakt door een tekort aan vitamine B1 (thiamine) en kwam vooral voor in regio’s waar mensen sterk afhankelijk waren van gepolijste rijst als hoofdvoedsel. De grootste epidemieën van beriberi vonden plaats in Oost- en Zuidoost-Azië in de 19e eeuw. Getroffen gebieden waren onder meer Japan, China,Indonesië (toen Nederlands-Indië), Maleisië en Thailand. De epidemieën ontstonden vooral nadat rijst mechanisch werd gepolijst, waardoor de buitenste laag met vitamine B1 werd verwijderd.vrijwel volledig. Hier deed de Nederlandse arts Christiaan Eijkman belangrijke ontdekkingen. Hij merkte op dat kippen die gepolijste rijst aten een ziekte kregen die leek op beriberi en kippen die ongepolijste rijst aten gezond bleven. Dit leidde uiteindelijk tot de ontdekking van vitamine B1. Eijkman kreeg hiervoor in 1929 de Nobelprijs voor geneeskunde. ↩︎
4. Franklin Bicknell: een Britse arts, voedingsonderzoeker en auteur (1906–1964) die vooral bekend werd door zijn invloedrijke boek over vitamines in de geneeskunde. [https://en.wikipedia.org/wiki/Franklin_Bicknell] ↩︎
5. psychotropische middelen: (of psychoactieve stoffen) stoffen die het centrale zenuwstelsel beïnvloeden en de mentale processen veranderen, waaronder stemming, bewustzijn, cognitie en gedrag. ↩︎
6. bronnen: medische leerboeken, review-artikelen en klinische studies over vitamine-tekorten en neurologische/psychiatrische symptomen. Hieronder enkele representatieve en betrouwbare bronnen: ‘Harrison’s Principles of Internal Medicine’, ‘Krause’s Food & Nutrition Care Process’, ‘Modern Nutrition in Health and Disease’, ‘Vitamin B deficiency and psychiatric disorders’ (Reynolds e.a. 2006), ↩︎
7. anti-oxidant: stof die vrije radicalen (agressieve stoffen) neutraliseert voordat ze schade aanrichten. Ze doen dat door zelf een elektron af te staan aan het vrije radicaal, waardoor het stabiel wordt — zonder zelf instabiel te worden. Je kunt ze zien als “vangers” van schade, of als brandblussers die kleine ‘celbrandjes’ doven. ↩︎
8. NAD⁺ (nicotinamide-adeninedinucleotide) is een essentieel co-enzym dat in alle lichaamscellen voorkomt en een sleutelrol speelt in de energieproductie en stofwisseling. NADH is de vorm van NAD⁺ die opgeladen is met energie die wordt gebruikt voor de aanmaak van energie in de mitochondriën. Samen vormen ze een cruciaal systeem voor de omzetting van voedingsstoffen in energie en voor het goed functioneren van de cel. Niacine (vitamine B3) is een bouwstof voor NAD. ↩︎
9. Elektrolyten zijn mineralen die je lichaam helpen om elektriciteit door te geven. Elektrolyten laten spieren samentrekken (bijv. bewegen), laten je hart kloppen, geven signalen door in je zenuwen en regelen je vochtbalans. ↩︎
10. bron: De grafiek die ik maakte gebruikt benaderingen op basis van bekende cijfers per medicijncategorie, omdat antidepressiva, benzodiazepinen, antipsychotica en ADHD-medicatie allemaal aparte statistieken hebben. Het totaal van ±2,5 miljoen gebruikers komt uit de analyses van o.a.: GIPdatabank, Zorginstituut Nederland, journalistieke analyses van medicijngebruik. ↩︎
11. ‘brain fog’: geen officiële medische diagnose, maar een verzamelterm voor klachten zoals: moeite met concentreren, trager denken, vergeetachtigheid, moeite om helder te redeneren, mentale vermoeidheid en moeite om informatie te verwerken. ↩︎